Hoe schuur je een kozijn voordat je gaat schilderen?

Een kozijn schuren doe je in stappen, van grof naar fijn, en met een korrel die past bij wat er nog op het hout zit.

Zit er stevige, gave lak op, dan hoef je hem alleen te matteren. Bladdert de verf, dan begint het werk een paar korrels grover.

De volgorde en de plekken waar je met de hand moet werken bepalen hoe het kozijn er na het lakken uitziet.

Welke korrel gebruik je op een kozijn?

Dat hangt af van de staat van de bestaande laag. Een vuistregel die in de praktijk goed werkt:

• Oude, loszittende of dikke verflagen wegnemen: vaak P80 tot P120
• Bestaand, gaaf schilderwerk voorbereiden: vaak P120 tot P180
• Een grondlaag licht schuren: vaak P180 tot P220
• Tussen twee aflagen door: vaak P220 tot P320

Werk je met een grove korrel, loop dan altijd na met een fijnere. De krassen van P80 blijven anders zichtbaar onder een gladde aflak, en op een kozijn met strijklicht van een raam zie je dat meteen.

Welke korrel bij welke fase hoort, staat uitgebreider in welke korrel schuurpapier je nodig hebt voor schilderwerk.

Begin bij de staat van het hout

Loop het kozijn eerst af met je hand en je ogen. Je zoekt vier dingen: loszittende verf, barsten in de laag, plekken waar het hout zacht aanvoelt, en kitnaden die loslaten.

Druk met je duim op het hout onder de onderdorpel en bij de hoekverbindingen. Voelt het sponzig, dan is schuren niet de eerste stap en moet het hout eerst worden aangepakt.

Zit de verf los in schollen, haal die er dan eerst af met een krabber voordat je gaat schuren. Schuurpapier over losse verf heen halen kost veel vellen en levert een rand op die later alsnog opbreekt.

Komt er oude verf af die je volledig wilt verwijderen, dan gelden daar eigen korrels voor. Die staan in welke korrel je gebruikt voor het schuren van oude verf.

Machinaal op de vlakke delen, met de hand op de profielen

Een kozijn bestaat uit twee soorten oppervlak, en die vragen allebei iets anders.

De stijlen, de dorpel en het vlakke deel van de post doe je met een vlakschuurmachine. Dat gaat gelijkmatig en je houdt het vlak echt vlak. De Apex Abrasives schuurvellen zijn 100 x 150 mm met 7 stofgaten en klittenband, dus ze passen op een machine met stofafvoer. Ze zijn er van P080 tot en met P240, per 50 vellen.

De profielen, de glaslatten, de sponning en de hoeken doe je met de hand. Een machine volgt die vormen niet en neemt op de rand van een profiel te veel weg, waardoor je daar door de laag heen gaat.

Voor dat handwerk pakken veel schilders een dubbelzijdige schuurpad, omdat die meeveert met de vorm en in de hoek blijft staan.

Schuur met de houtnerf mee op plekken waar je het hout open hebt liggen. Krassen die dwars op de nerf staan, vallen op zodra er een transparante of halfdekkende laag overheen gaat, en ook onder een dekkende lak zie je ze terug in het strijklicht.

De volgorde die werk bespaart

Werk van boven naar beneden en van grof naar fijn. Begin bij de bovendorpel, dan de stijlen, dan de onderdorpel, want het stof valt naar beneden en je wilt niet door je eigen schuurstof heen werken.

Doe eerst het hele kozijn met de grove korrel en pas daarna het hele kozijn met de fijne. Per deel wisselen kost tijd en geeft verschil in uitstraling tussen de delen.

Zuig daarna af en neem na met een licht vochtige doek. Stof dat in de sponning of achter een glaslat blijft zitten, komt er tijdens het lakken uit en zit dan in je laag.

Plak pas af als het kozijn schoon en droog is. Schuurstof onder een taperand is een van de redenen dat tape loslaat of dat verf eronder doorloopt. Welke tape waar hoort, staat in welke schilderstape je gebruikt voor kozijnen, glas en hout.

Veelgestelde vragen over kozijnen schuren

Welke korrel gebruik je om een kozijn te schuren?

Dat hangt af van de laag die erop zit. Voor het wegnemen van oude of loszittende verf werk je vaak met P80 tot P120. Is het bestaande schilderwerk gaaf en wil je het alleen voorbereiden, dan ligt P120 tot P180 meer voor de hand. Een grondlaag schuur je daarna licht met P180 of P220. Loop na een grove korrel altijd na met een fijnere, anders blijven de krassen zichtbaar onder de aflak.

Moet je een kozijn helemaal kaal schuren?

Meestal niet. Zolang de bestaande laag goed hecht, is matteren en vlak maken genoeg. Kaal schuren is aan de orde bij verf die op grote vlakken loslaat, bij een laag die zo dik is geworden dat profielen dichtlopen, of wanneer je overstapt op een verfsysteem dat niet over het oude hecht. Controleer bij twijfel een klein stukje en kijk hoe de laag zich houdt.

Kun je een kozijn met een schuurmachine schuren?

Op de vlakke delen wel, en daar werkt een machine gelijkmatiger dan de hand. Op profielen, glaslatten en in de sponning gaat het mis, omdat de machine de vorm niet volgt en op de randen te veel wegneemt. Doe die delen met de hand, met een schuurpad of een opgevouwen vel, en houd de machine voor de stijlen en de dorpels.

Hoe lang moet je wachten na het schuren voordat je gaat schilderen?

Het schoonmaken bepaalt hoe lang je wacht. Zuig het stof af en neem na met een licht vochtige doek. Het kozijn moet daarna volledig droog zijn voordat je grondt of lakt, en hoe lang dat duurt hangt af van de temperatuur en de luchtvochtigheid. Lak je op een vochtig oppervlak, dan hecht de laag slechter.